Massage thể thao là gì?

Nhiều người nghĩ massage thể thao chỉ dành cho vận động viên chuyên nghiệp. Thực tế, đây là một phương pháp trị liệu bằng tay có mục tiêu cụ thể: kỹ thuật viên lựa chọn động tác, lực ấn và vùng cơ cần tập trung dựa trên cách bạn vận động, lịch tập và cảm nhận cơ thể của bạn trong ngày hôm đó. Một người chạy marathon, một người chơi tennis cuối tuần hay một du khách vừa leo núi cả tuần đều có thể hưởng lợi từ cùng một cách tiếp cận, chỉ khác ở cách áp dụng.

Bài viết này giải thích điều gì thực sự diễn ra trong một buổi massage thể thao, các kỹ thuật thường dùng, thời điểm massage so với lịch tập, và những kỳ vọng hợp lý bạn nên có.

Massage thể thao khác massage thư giãn ở điểm nào?

Massage thư giãn thường đi theo một trình tự cố định trên toàn thân, với những đường vuốt dài, đều để giúp bạn thả lỏng. Massage thể thao thì chọn lọc hơn. Kỹ thuật viên thường hỏi về môn thể thao, cường độ tập gần đây và những vùng đang căng, nặng, sau đó dành nhiều thời gian hơn cho các nhóm cơ làm việc nhiều nhất.

• Đánh giá trước: trao đổi ngắn và thường quan sát tư thế hoặc tầm vận động (range of motion) trước khi bắt đầu.
• Tập trung đúng chỗ: người chạy bộ có thể được làm kỹ bắp chân, cơ đùi sau (hamstrings) và cơ gập hông (hip flexors); người bơi hoặc leo núi thì vai, lưng trên và cẳng tay.
• Lực ấn linh hoạt: từ nhanh, nhẹ đến chậm, sâu, điều chỉnh theo mô cơ và phản hồi của bạn.
• Yếu tố chủ động: một số buổi có kéo giãn hỗ trợ hoặc yêu cầu bạn cử động chi trong khi kỹ thuật viên giữ lực ấn.

Các kỹ thuật massage thể thao phổ biến

Phần lớn các buổi massage thể thao dựa trên một số kỹ thuật kinh điển. Kỹ thuật viên có tay nghề sẽ phối hợp chúng một cách linh hoạt thay vì thực hiện lần lượt như một danh sách.

Vuốt (effleurage)

Những đường vuốt dài, trượt đều, dùng để làm ấm mô cơ khi bắt đầu và để chuyển tiếp giữa các vùng. Qua đó kỹ thuật viên cảm nhận được vị trí đang căng và bạn cũng dần thả lỏng.

Nhào bóp (petrissage)

Các động tác nhào, nâng và bóp đi sâu vào bụng cơ. Đây thường là lúc bạn cảm nhận rõ nhất sự giải tỏa ở các nhóm cơ lớn như cơ tứ đầu đùi (quadriceps), cơ đùi sau và bắp chân.

Miết sâu và ấn điểm (friction, trigger point)

Những động tác nhỏ, tập trung hoặc giữ lực ấn tại các điểm nhạy cảm, thường gọi là điểm kích hoạt (trigger point). Những điểm này có thể đau nhức và lan cảm giác sang vùng khác. Lực ấn nên mạnh nhưng chịu được, tuyệt đối không được nhói buốt.

Kéo giãn và giải phóng mô mềm

Kỹ thuật viên có thể kết hợp lực ấn với chuyển động, chẳng hạn giữ một điểm trên cơ đùi sau trong khi từ từ duỗi thẳng gối của bạn. Kéo giãn hỗ trợ giúp bạn nhận ra vùng nào đang bị hạn chế tầm vận động.

Thời điểm: trước sự kiện, sau sự kiện và duy trì

Thời điểm bạn đặt lịch massage thể thao quan trọng không kém kỹ thuật. Kỹ thuật viên thường điều chỉnh buổi massage theo một trong ba tình huống sau.

1. Trước sự kiện: ngắn, nhịp nhanh, lực nhẹ. Mục tiêu là giúp cơ thể linh hoạt và sẵn sàng, không phải làm sâu. Massage quá sâu ngay trước thi đấu có thể khiến cơ cảm thấy nặng nề nên thường được tránh.
2. Sau sự kiện: lực nhẹ đến vừa, ưu tiên sự dễ chịu và giúp cơ thể hạ nhịp sau nỗ lực lớn. Massage quá mạnh ngay sau cuộc đua hoặc buổi tập dài thường không phù hợp.
3. Duy trì: các buổi trong giai đoạn tập luyện thường xuyên, khi kỹ thuật viên có thể làm sâu hơn ở những vùng hay căng. Đây là hình thức phổ biến nhất với người tập gym và chạy bộ phong trào.

Massage thể thao làm được gì và không làm được gì

Cần nói thẳng về bằng chứng khoa học. Nhiều người cho biết massage thể thao giúp họ bớt cứng cơ, thư giãn hơn và nhận biết rõ hơn những vùng đang căng. Có cơ sở tương đối tốt cho thấy massage làm giảm cảm nhận đau mỏi cơ sau vận động mạnh, ít nhất là trong ngắn hạn. Tuy nhiên, việc massage có thực sự đẩy nhanh quá trình phục hồi sinh lý hay cải thiện thành tích hay không thì chưa rõ ràng, và các kết quả nghiên cứu còn chưa thống nhất.

Nói cách khác, massage thể thao là một công cụ hỗ trợ cảm giác và khả năng vận động của bạn, bên cạnh những nền tảng cơ bản: giấc ngủ, dinh dưỡng, bù nước và khối lượng tập hợp lý. Đây không phải là phương pháp điều trị chấn thương hay bệnh lý.

Nếu bạn bị đau nhói hoặc đau tăng dần, sưng, tê bì, châm chích, hoặc đau sau té ngã, va chạm, hãy gặp bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu trước khi massage. Những dấu hiệu này cần được thăm khám đúng cách.

Ai nên thử massage thể thao?

• Người chạy bộ, đạp xe, bơi lội và ba môn phối hợp trong giai đoạn tập nặng.
• Người tập gym theo nguyên tắc tăng tải dần (progressive overload) và hay bị căng lặp lại ở cùng một vùng.
• Du khách đi bộ, leo núi, lướt sóng nhiều ngày cộng thêm hàng giờ ngồi máy bay, xe khách. Xem thêm bài massage thể thao cho du khách năng động.
• Người làm văn phòng không chơi thể thao nhưng hay căng cổ, vai và hông. Bạn có thể đọc thêm vì sao cơ vai hay bị căng.

Chuẩn bị cho buổi massage

• Cho kỹ thuật viên biết lịch tập gần đây, sự kiện sắp tới và chấn thương cũ nếu có.
• Tránh ăn quá no ngay trước giờ hẹn.
• Mặc hoặc mang theo trang phục thoải mái nếu buổi massage có kéo giãn.
• Chủ động phản hồi về lực ấn. Cảm giác mạnh thì được; đau nhói, rát hoặc phải nín thở thì không.
• Uống nước bình thường sau buổi massage và giữ phần còn lại của ngày nhẹ nhàng nếu được làm sâu.

Massage thể thao tại Đà Nẵng

Đà Nẵng là thành phố năng động: người chạy bộ dọc biển lúc bình minh, người đạp xe lên bán đảo Sơn Trà, du khách đi bộ hàng giờ ở Hội An và Ngũ Hành Sơn. Nếu bạn đang tìm Sports Massage Da Nang phù hợp với lịch tập hoặc lịch trình du lịch, Adella có dịch vụ massage thể thao chuyên biệt và massage phục hồi cơ nhẹ nhàng hơn cho những ngày sau vận động nặng. Bạn có thể đặt lịch khi thuận tiện.

Bài viết chỉ mang tính chất thông tin chung, không phải lời khuyên y khoa.